Srebrenica

Op 11 juli 1995 viel de enclave Srebrenica, ruim 30 jaar geleden. De VN-Veiligheidsraad richtte begin 1992 de United Nations Protection Force (UNPROFOR) op, om de oorlog in voormalig-Joegoslavië tegen te houden. Nederland leverde met een verbindingsbataljon en een transporteenheid van het begin af aan een flinke bijdrage aan deze vredesmacht.
Panoramisch uitzicht op Srebrenica, gelegen in een groen bergdal. In het centrum staan dicht op elkaar gebouwde huizen met rode daken en een moskee met een slanke minaret, omringd door beboste heuvels.
Panoramisch uitzicht op Srebrenica, gelegen in een groen bergdal. In het centrum staan dicht op elkaar gebouwde huizen met rode daken en een moskee met een slanke minaret, omringd door beboste heuvels.

Nederlandse inzet

De luchtmacht en de marine namen vanaf 1992-1993 deel aan belangrijke ondersteunende operaties, terwijl tientallen Nederlandse militairen in de regio deelnamen aan kleinere politie- of waarnemingsmissies. Het meest gezichtsbepalend was de inzet van een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in de Bosnische moslim-enclave Srebrenica. Deze Nederlandse missie in Srebrenica eindigde dramatisch toen Bosnische Serviërs de enclave in juli 1995 veroverden en vervolgens meer dan 8.000 Bosnische moslims vermoordden.

Dutchbat III

De Nederlandse militairen die destijds aanwezig waren (Dutchbat III), hebben gedaan wat ze konden, maar hadden uiteindelijk niet de mensen en middelen om dit drama te voorkomen. Ze waren op een onmogelijke missie gestuurd. Deze grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog liet diepe littekens achter. Ook bij hen die uitgezonden waren om vrede te brengen.

Kijktip: Terug met Dutchbat

De Evangelische Omroep (EO) heeft in 2025 in samenwerking met het Nederlands Veteraneninstituut de documentaire ‘Terug met Dutchbat’ geproduceerd. De tweedelige docu geeft een indringend beeld van de ervaringen van vijf Dutchbat III-veteranen en hun relaties tijdens een terugkeerreis naar Bosnië.

Bekijk de documentaire terug via NPOstart
Lees het nieuwsbericht
Close-up van twee vrouwen die elkaar omhelzen; één vrouw met een staart en gouden oorbellen kijkt emotioneel opzij, terwijl de andere vrouw haar arm met een zichtbare tatoeage om haar heen slaat.

Kijktip: Machteloze missie

Voor de documentaireserie ‘Srebrenica – de machteloze missie van Dutchbat’ (2020) sprak Coen Verbraak met veteranen die de val van Srebrenica van dichtbij meemaakten. De documentaire bestaat uit drie afleveringen.

Bekijk de documentaire online
Collage met drie portretten naast elkaar: links een man van middelbare leeftijd, in het midden een vrouw met kort blond haar, en rechts een oudere man met witte snor. Op de vervaagde achtergrond zijn militairen in camouflage-uniform en een groep burgers te zien.

Uitleg: Dutchbat 3 en de val van Srebrenica

In deze video wordt de val van Srebrenica en de rol van Dutchbat 3 uitgelegd. De video is gemaakt in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, Vereniging Dutchbat 3, Stichting Dutchbat en het Ministerie van Defensie.

Bekijk de video
Donkere titelafbeelding met een kaart in blauw omlijnd, waarop in grote letters staat: “DUTCHBAT 3 – EN DE VAL VAN SREBRENICA”. Onderaan is een videospelerbalk zichtbaar.

Fotoreportage: Terug met Dutchbat

Tijdens een Terugkeerreis van het Nederlands Veteraneninstituut volgde de Evangelische Omroep (EO) Dutchbat III-veteranen en hun naasten. Een fotoreportage van de reis verscheen in Checkpoint 04-2025.

Bekijk de fotoreportage
Filmcrew met geluidsman en cameraman filmt een vrouw bij een beschadigd en deels verwoest gebouw in Srebrenica; op de achtergrond zijn afbrokkelende muren en begroeiing zichtbaar.

Charlie Malschaert vertelt over Terugkeerreizen

Nieuwe herinneringen maken zodat de oude minder pijnlijk worden. Dat is volgens luitenant-kolonel b.d. Charlie Malschaert ook een doel van de terugkeerreizen voor de Dutchbat III-veteranen. Malschaert begeleidt drie keer per jaar een groep die opnieuw naar Bosnië gaat.

Lees verder
Collega Charlie Malschaert in motorkleding met diverse emblemen zit ontspannen op een picknicktafel in een groen park. Naast hem staat een grote toermotor met koffers, en op de tafel ligt zijn motorhelm.

De missie naar Srebrenica - 25 jaar geleden

Sinds 1991 verkeerde voormalig Joegoslavië in staat van burgeroorlog. Deze oorlog kreeg veel media-aandacht in Nederland, waarin vaak werd opgeroepen tot militair ingrijpen.

Lees verder
VN-militairen in camouflage-uniform met blauwe helmen staan bij een gepantserd voertuig met UN-markering, voor een geïmproviseerde post met zandzakken en wachttoren in bergachtig gebied.

“Vrijheid en leven in een vrij land zijn het waard om voor te vechten”

Bosniëveteraan Ebel Dijkman maakte in juli 1995 met Dutchbat 3 de val van de enclave Srebrenica mee.

Lees verder
Portret van een oudere man met bril en witte baard, gekleed in een donker pak met stropdas en een blauwe VN-baret met embleem, staand voor een achtergrond van groene struiken.

“Als je maar zo hard mogelijk naar beneden ging, had de sniper de kleinste trefkans''

Menno Wiersma werd kort na zijn opleiding bij de Luchtmobiele Brigade ingedeeld bij het Support Command. Hij was chauffeur op een tankwagen.

Lees verder
Een UN-tankwagen ligt schuin op een steile, beboste helling tussen hoge bomen, met zonlicht dat door het bos valt.

Gegijzeld door de Serven

Veteraan Johan werd uitgezonden naar Bosnië. En dat was een uitzending met veel impact.

Lees verder
VN-voertuig met rood kruis bij een controlepost in bergachtig gebied met soldaten en voertuigen.

Radio Dutchbat als uitlaatklep

Double Dutch was de naam van het radioprogramma dat René de Graaf en Michael Caffin presenteerden tijdens de missie van Dutchbat III.

Lees verder
Twee militairen poseren in een geïmproviseerde radiopost; één in camouflage-uniform kijkt in de camera, terwijl de ander met bril en blauwe baret in een microfoon spreekt. Op de achtergrond hangen papieren en een poster aan de wand.

Interviews

In de Interviewcollectie Nederlandse Veteranen (ICNV) zijn meer dan honderd interviews te beluisteren met veteranen die uitgezonden zijn geweest naar Voormalig-Joegoslavië. Het merendeel van deze interviews is te beluisteren na inloggen/registratie.

Bekijk de Interviewcollectie
Drie VN-militairen in camouflage-uniform en blauwe helmen staan langs de weg en steken hun hand op naar een voorbijrijdende UN-vrachtwagen met huif. In de verte staan enkele burgers langs de weg te kijken.

Klem tussen de regels en je geweten

Veel veteranen zullen de situatie hebben meegemaakt dat je hart zegt: ‘doe dit’, maar dat de regels zeggen: ‘mag niet’. Wat dóe je dan?

Lees verder
Een militair in camouflage-uniform leest een document terwijl enkele kinderen naast hem nieuwsgierig meekijken en proberen het papier aan te raken. Op de achtergrond staan terreinwagens geparkeerd in een stoffige straat met bebouwing tegen een heuvel.

“We hebben zo geprobeerd om de opmars te vertragen”

De ‘blocking position’ geeft de grens aan waar de Bosnisch-Servische opmars in juli 1995 moet stoppen. Paul Boomsma wordt op pad gestuurd om dit te helpen realiseren.

Lees verder
Portret van een kale man in een groene jas die recht in de camera kijkt, met op de achtergrond een uitgestrekt groen landschap onder een bewolkte lucht.

Meer informatie over Srebenica en Dutchbat 3

  • Bekijk onze Dutchbat III pagina voor informatie over het onderzoek ‘Focus op Dutchbat III’ en de terugkeerreizen voor DB3-veteranen.
  • Checkpoint 04-2020 stond uitgebreid stil bij Srebrenica. Checkpoint 06-2020 verscheen met een speciale bijlage over Srebrenica en de Nederlandse media.
  • Vereniging Dutchbat 3 voor veteranen.