‘Wie gaat straks nog vertellen wat oorlog is?’

leesverhaal

20 april 2018

Libanonveteraan Jan gaat speeddaten op Bevrijdingsdag. Dertig jaar lang praatte hij met geen woord over zijn ervaringen tijdens de Unifil-missie in Libanon. Maar nu wil hij zijn verhaal kwijt aan iedereen die het maar horen wil. Daarom gaat veteraan Jan Steenbakker (56) op het Bevrijdingsfestival in Vlissingen in gesprek met zoveel mogelijk bezoekers. Tijdens de speeddates wil hij benadrukken dat vrijheid niet zo vanzelfsprekend is als weleens wordt gedacht.

Het pakte niet zo uit zoals hij zich had voorgesteld en na zes maanden op missie te zijn geweest was hij een illusie armer en een ervaring rijker.

Gijzeling

Defensie liet hij achter zich, maar die ervaring zou hij nooit meer kwijtraken. “Ik kijk er met gemengde gevoelens op terug”, zegt hij zevenendertig jaar later.

Om die keerzijde te illustreren vertelt hij met hoorbare aarzeling over die keer dat hij kort werd gegijzeld. “Dat was op een zondagmiddag”, begint hij. “We waren in een busje van de VN op weg om te gaan sporten toen we door een woedende menigte staande werden gehouden. De chauffeur werd uit de auto gehaald en met een wapen tegen zijn hoofd tegen de muur gezet.”

Kordaat ingrijpen van de lokale burgemeester maakte een einde aan de hachelijke situatie, maar ondanks die goede afloop heeft Steenbakker er nooit over willen praten.

“Ik heb het proberen te verdringen, maar onbewust ben je er toch mee bezig. Zonder aanleiding gingen m’n gedachten soms terug naar die tijd. Dat maakte dat ik dingen deed waar ik zelf verbaasd over was. Dat was beangstigend.”

Podium

Sinds Steenbakker in 2011 naar voren trad als veteraan, heeft hij een positieve wending kunnen geven aan zijn oorlogservaringen in Libanon. “Toen stond ik in het erecouloir op de Dam. Tussen al die andere veteranen en genodigden schoot opeens door mij heen hoe belangrijk het is om over de oorlog te blijven vertellen.”

Dat was voor Steenbakker het moment om zelf in actie te komen. Nadat hij precies dertig jaar had gezwegen ging hij op zoek naar een podium om de jongere generaties te wijzen op de gevaren van oorlog en het belang van vrede en veiligheid. Inmiddels heeft hij er al heel wat speeddates opzitten en gaat hij straks voor de derde keer in gesprek met de bezoekers van het Bevrijdingsfestival.