‘Wie gaat straks nog vertellen wat oorlog is?’

leesverhaal

20 april 2018

Libanonveteraan Jan gaat speeddaten op Bevrijdingsdag. Dertig jaar lang praatte hij met geen woord over zijn ervaringen tijdens de Unifil-missie in Libanon. Maar nu wil hij zijn verhaal kwijt aan iedereen die het maar horen wil. Daarom gaat veteraan Jan Steenbakker (56) op het Bevrijdingsfestival in Vlissingen in gesprek met zoveel mogelijk bezoekers. Tijdens de speeddates wil hij benadrukken dat vrijheid niet zo vanzelfsprekend is als weleens wordt gedacht.

Op zijn zeventiende wilde Jan Steenbakker niets liever dan militair worden. Toen hij aanvankelijk voor de dienstplicht werd vrijgesteld bewoog hij dan ook hemel en aarde om toch in dienst te mogen. Binnen een jaar, in 1981, werd hij uitgezonden naar Libanon.

Het pakte niet zo uit zoals hij zich had voorgesteld en na zes maanden op missie te zijn geweest was hij een illusie armer en een ervaring rijker.

Gijzeling

Defensie liet hij achter zich, maar die ervaring zou hij nooit meer kwijtraken. “Ik kijk er met gemengde gevoelens op terug”, zegt hij zevenendertig jaar later.

Om die keerzijde te illustreren vertelt hij met hoorbare aarzeling over die keer dat hij kort werd gegijzeld. “Dat was op een zondagmiddag”, begint hij. “We waren in een busje van de VN op weg om te gaan sporten toen we door een woedende menigte staande werden gehouden. De chauffeur werd uit de auto gehaald en met een wapen tegen zijn hoofd tegen de muur gezet.”

Kordaat ingrijpen van de lokale burgemeester maakte een einde aan de hachelijke situatie, maar ondanks die goede afloop heeft Steenbakker er nooit over willen praten.

“Ik heb het proberen te verdringen, maar onbewust ben je er toch mee bezig. Zonder aanleiding gingen m’n gedachten soms terug naar die tijd. Dat maakte dat ik dingen deed waar ik zelf verbaasd over was. Dat was beangstigend.”

Podium

Sinds Steenbakker in 2011 naar voren trad als veteraan, heeft hij een positieve wending kunnen geven aan zijn oorlogservaringen in Libanon. “Toen stond ik in het erecouloir op de Dam. Tussen al die andere veteranen en genodigden schoot opeens door mij heen hoe belangrijk het is om over de oorlog te blijven vertellen.”

Dat was voor Steenbakker het moment om zelf in actie te komen. Nadat hij precies dertig jaar had gezwegen ging hij op zoek naar een podium om de jongere generaties te wijzen op de gevaren van oorlog en het belang van vrede en veiligheid. Inmiddels heeft hij er al heel wat speeddates opzitten en gaat hij straks voor de derde keer in gesprek met de bezoekers van het Bevrijdingsfestival.

“Dat is prachtig om te doen”, weet de veteraan uit ervaring. “Je kunt je verhaal kwijt, dat geeft veel voldoening.”

Andere recente verhalen

Bekijk alle verhalen
Persoon staat in de open voordeur van een bakstenen woning en kijkt in de richting van de camera. De persoon draagt een donkerblauw pak met een licht shirt en heeft de handen in de zakken. Op de achtergrond is een deel van de hal zichtbaar. Rechts onderin staat een oranje decoratief beeldje van een haas. De foto is gemaakt bij daglicht en toont de entree van de woning als achtergrond.

Lees verder

Verhaal

20 juli 2026

Thuis op de voorgrond: Marjon
Marjon van Griensven (65) woont in Kaatsheuvel en werkt al 35 jaar met veel plezier als woonadviseur bij woningcorporatie Casade. Ze is getrouwd met luitenant-generaal b.d. Hans van Griensven. Ze hebben twee zonen, Tim en Koen. Marjon gaat volgend jaar met pensioen. Ze wil er dan vaker op uit en vrijwilligerswerk gaan doen.
Tweeluikfoto van dezelfde persoon op verschillende momenten in zijn leven. Links een recente close-up van een man met kort grijs haar, ronde bril en een sjaal om de hals, gefotografeerd bij een terrasverwarmer. Rechts een archieffoto waarop hij als jonge militair in uniform naast een pantservoertuig staat, met militaire uitrusting en een geweer in de hand. De afbeelding benadrukt het contrast tussen toen en nu.

Lees verder

Verhaal

17 juli 2026

Veteranenondersteuner Eike-Jan
Veteraan Eike-Jan (64) merkte tijdens de 25-jarige reünie van zijn uitzending naar Libanon in 1981 dat sommige mensen zich anders gedroegen en problemen hadden. Ze liepen tegen dingen aan waar ze zelf geen oplossing voor wisten. ‘Dan ga je met elkaar praten. Zo kwam ook de nuldelijnsondersteuning ter sprake.’
Een persoon met een groene pet en outdoorjas staat in een bosrijke omgeving met mosbegroeide takken en jonge lentebegroeiing op de achtergrond. De persoon kijkt recht in de camera terwijl hij zich in de natuur bevindt tijdens een wandeling of verkenningstocht.

Lees verder

Verhaal

7 juli 2026

Ervaringsverhaal MOD’er Koen: Bouwen aan Balans
Voor Koen (42) was het MOD-programma Bouwen aan Balans van het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) een waardevolle stap in zijn persoonlijke ontwikkeling. Hij ging zonder grote verwachtingen het programma in, maar kwam thuis met nieuwe inzichten, praktische handvatten en een sterk gevoel van herkenning. Vooral het contact met andere militaire oorlogs- en dienstslachtoffers (MOD’ers) maakte veel indruk op hem. ‘Ik ging daar naartoe met: ik zie het wel. Maar ik ben naar buiten gelopen met het gevoel van: ik had het ook niet willen missen.’
Portret van een man met zonnebril in een groene, heuvelachtige omgeving. Hij staat buiten in de zon, met bomen en een landschap op de achtergrond.

Lees verder

Verhaal

2 juni 2026

Veteranenondersteuner Dré
Dré (67) werkte bijna 38 jaar bij de Koninklijke Luchtmacht. ‘Net toen ik wilde stoppen, startte de Nuldelijnsondersteuning (NOS) 2.0.’ Er kwam een bijeenkomst voor regio- en landelijk coördinatoren. ‘Vanaf dat moment ben ik er actiever mee aan de slag gegaan in de provincie waar ik woon, in Limburg.’
Vrijwilliger in opvallende werkkleding helpt mee op het Malieveld tijdens de opbouw van de Nederlandse Veteranendag. Op de achtergrond zijn tenten en materialen voor het evenement zichtbaar.”

Lees verder

Verhaal

1 juni 2026

Het verhaal van Joppe
Joppe (27) begint in juni 2024 aan zijn MDT-missie. Een traject dat onder andere bestaat uit een bivak, een driedaags kamp in Oirschot en een sociale missie, waarbij hij zich veertig uur inzet voor de maatschappij in de vorm van vrijwilligerswerk. Zo komt hij terecht bij het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) én de Nederlandse Veteranendag. ‘Veteranen hebben gevochten voor onze vrede en veiligheid,’ vertelt Joppe. ‘Ik heb daar veel respect voor. Door mee te helpen kan ik iets terugdoen.’
Een glimlachende persoon staat in een lichte kantoorruimte met de handen in de zij. De persoon draagt een wit poloshirt met een rood logo op de borst. Op de achtergrond zijn een bureau, een bureaustoel en grote ramen met halfgesloten zonwering zichtbaar.

Lees verder

Verhaal

1 juni 2026

Het verhaal van Christa
Christa (62) is een paar jaar geleden gestopt bij de Koninklijke Marine als reservist, maar heeft tegenwoordig, al sinds 2008, haar koers gevonden richting het Malieveld als NLVi-vrijwilliger. ‘Toen ze vroegen of ik vrijwilliger wilde worden, zodat ik altijd naar het Malieveld kon blijven komen tijdens de Nederlandse Veteranendag, vond ik dat hartstikke leuk’.