‘De uitdaging is om in de mist van het gevecht helderheid te creëren’

leesverhaal

9 juni 2017

In 1832 introduceerde militair analist Carl von Clausewitz de term ‘the fog of war’: de hoeveelheid aan gebeurtenissen in een gevechtssituatie, waardoor militairen soms in verwarring raken en hun beoordelingsvermogen minder wordt. Ridder der Militaire Willems-Orde, Marco Kroon, vertelde er onlangs over tijdens de Nieuwspoortherdenking. Een artikel in de serie gevechtservaringen, het jaarthema van het Veteraneninstituut.

Eén van de gevechten waarin Kroon zelf te maken kreeg met de ‘fog of war’ was in het voorjaar van 2006 toen hij met zijn maten, een peloton commando’s, de Chora-pas in trok, schouder aan schouder met de Australische bondgenoten. Een gebied, vergeven van de Taliban. Wat volgde was een hevig gevecht, diep in de vallei-mond, in de bek van het monster. Van alle kanten regende het vuur. Vijandelijke strijders zaten overal en op elke hoogte en ze kwamen in een fuik te zitten. Kroon:

Sprongsgewijs, en onder dekking van elkaar, reden Kroon en zijn mannen naar achteren om het gevecht af te breken. “Weg uit de hinderlaag, weg uit de fuik. Maar de enige plek waar ze op dat moment niet zaten, was onder ons. Onder vuur en beweging gingen we verder achterwaarts. Overal kogelgaten, lekkende diesel-cans, rokende lopen, gespannen gezichten, maar alles en iedereen was nog inzetbaar. Een Godswonder!”

Geen luchtsteun meer

Door de ‘fog of war’, de zogenaamde ‘mist van de oorlog’, had Kroon niet in de gaten dat zijn Situational Awareness ongemerkt was gereduceerd tot zijn eigen 2D avontuur op de grond. Er kwamen op dat moment blijkbaar al een tijdje geen 35 mm patronen of rockets meer naar beneden. Al even niet meer.

Er was geen directe luchtsteun meer van de Apaches. Kroon stond voor de uitdaging om in zeer korte tijd helderheid te krijgen en de juiste beslissingen te nemen. Beslissingen op leven en dood.

Man down

Op dat moment klonk er plots in zijn rechteroor ‘man down, man down’. Een Australische collega commando was zwaargewond. “Dat had  prioriteit”, vertelt Kroon, “Hij moest direct weg uit die ‘tunnel of death’. De Aussies hadden daarvoor ruimte nodig, ze moesten achterlangs, wij stonden in de weg. Ik had maar één optie, weer naar voren.”

Teruggaan is ondoordacht

Deze onverwachte en onnatuurlijke tegenaanval trok nagenoeg al het vuur weg bij de Aussies die daardoor de gewonde in veiligheid konden brengen. Het doel was bereikt en toen kon ook pas het peloton van Kroon de vallei uit.  Maar de mist van de oorlog was blijkbaar nog niet helemaal opgetrokken. De Aussies wilden weer terug de vallei in. “Waarom nu? Wilden ze wraak?”, vroeg Kroon bij zichzelf af.

Rules of engagement

Helderheid krijgen in een hoeveelheid van gebeurtenissen, in de ‘fog of war’, is niet alleen van belang om de strijd te winnen en doden en gewonden te voorkomen. Kroon:

Een enkeling vindt ze soms lastig, maar ze hebben een duidelijk doel. Als militairen door de ‘fog of war’ de verkeerde keuzes dreigen te maken, dan geven die regels helderheid.

Feiten scherp houden

Hoe gaat Kroon zelf met die zogenaamde ‘fog of war’ om? Hij herkent in ieder geval het feit dat er gedurende de strijd een gevaar is voor vertroebeling van de ware feiten. 

Daarvoor maakte Kroon vaak al tijdens het gevecht – maar zeker direct na afloop – zijn notities.

Andere recente verhalen

Bekijk alle verhalen
vrouwelijke veteraan in blauw Veteranentenue. Ze staat buiten met groene bomen en een gebouw op de achtergrond. Ze kijkt met een glimlach naar de camera.

Lees verder

Verhaal

30 april 2026

Veteraan Alice in erecouloir
Voor veteraan Alice krijgt 4 mei een extra persoonlijke betekenis. In de erecouloir op de Dam staat zij niet alleen als veteraan, maar ook als kleindochter van een vrouw die de Japanse interneringskampen overleefde. Missie: UNMEE