leesverhaal
9 maart 2018


Toen Wies in Nieuw-Guinea aankwam, moest hij aanvankelijk administratief werk doen, maar al snel werd hij ingezet om onderschepte berichten te analyseren. Aan de hand van deze berichten diende hij de Indonesische troepenbewegingen in kaart te brengen. De Indonesische berichten waren weliswaar versleuteld, maar de inlichtingendienst kon ze ontcijferen, waardoor de Nederlanders mee konden lezen met het Indonesische berichtenverkeer:
In 1962 begon de Sovjet-Unie steeds meer materieel aan Indonesië te leveren, onder andere onderzeeërs en bommenwerpers. Uit de Indonesische troepenverplaatsingen bleek dat een grote gecombineerde aanval op touw werd gezet, die begin augustus zou moeten plaatsvinden. Nederland stuurde vervolgens troepen, jachtvliegtuigen en onderzeeërs naar het gebied in de hoop de eerste aanval af te kunnen slaan. Maar toen Nederland de Verenigde Staten en Groot-Brittannië om militaire steun vroeg, werd dit verzoek afgewezen. Vooral de Verenigde Staten waren niet blij dat Nederland nog steeds vast probeerde te houden aan koloniën.
Het bleek dus dat Nederland internationaal weinig steun had. Maar omdat de discussie rondom Nieuw-Guinea zich al voortsleepte sinds de Indonesische onafhankelijkheid, was het niet eenvoudig om tot een oplossing te komen. Met name de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Luns wilde Nieuw-Guinea niet overdragen aan Indonesië. Maar nu de spanningen hoog opliepen, wilden de Verenigde Staten voorkomen dat er een nieuw conflict zou ontstaan in Azië en zetten zij Nederland onder druk om tot een oplossing te komen.
Uiteindelijk moest Nederland zwichten en werd er ingestemd met de overdracht van Nieuw-Guinea aan een tijdelijke VN-macht, die het vervolgens zou overdragen aan Indonesië.

Wel zou er uiterlijk in 1969 een ‘Act of Free Choice’ komen, een referendum waarin de Papoea’s konden kiezen tussen onafhankelijkheid of integratie bij Indonesië. Maar vanwege het getrapte stelsel en vanwege de druk van Indonesië op de stemmers werd er gekozen voor integratie, ook al wilden de meeste Papoea’s dat niet. Wies heeft er een duidelijke mening over:
Wies Platje bleef zijn verdere militaire loopbaan werkzaam bij de MARID. Na zijn functioneel leeftijdsontslag schreef hij twee boeken over marine-inlichtingenoperaties tijdens de Koude Oorlog.

Het interview met Wies Platje is opgenomen in de Interviewcollectie Nederlandse Veteranen (ICNV) en is te beluisteren via de website van de interviewcollectie. Klik hier om het interview met Wies te beluisteren! Hier zijn nog meer interviews met Nieuw-Guineaveteranen te vinden en te horen.