Veelgestelde vragen Terugkeerreizen

Ja, de reizen die wij nu organiseren zijn alleen voor Dutchbat III-veteranen. Dit komt doordat het een uitvoering is van de aanbevelingen uit het onderzoek van de Commissie Borstlap. Eén van deze aanbevelingen was Terugkeerreizen te organiseren, specifiek voor deze groep. Dit ter verwerking van hun missie, maar ook om in contact te komen met de lokale bevolking en het maken van nieuwe herinneringen.

Het NLVi organiseert vanaf 2022 deze Terugkeerreizen.

In september 2025, heeft de 50e reis plaatsgevonden. In totaal zijn er eind 2025 55 reizen geweest en zijn er 243 veteranen en 169 relaties je voorgegaan.

In 2026 staan er vijftien groepsreizen gepland. Twaalf reizen hebben de focus op Potocari en Srebrenica en drie hebben de focus op Simin Han en Tuzla. In beide gevallen bezoek je tijdens de reis beide voormalig missiegebieden. Maar breng je tijdens de ene reis meer tijd door in het focusgebied dan in het andere gebied. Dus heb je in Potocari of Srebrenica gezeten, is het advies om je in te schrijven voor een reis met de focus op dat gebied. Schrijf je in via Helios.

Opgeven voor een reis doe je in de Helios reisapp. Als Dutchbat III-veteraan heb je van ons inloggegevens per e-mail ontvangen. Heb je dat niet en wil dat wel? Stuur dan een e-mail naar terugkeerreizendb3@nlveteraneninstituut.nl.

In 2026 organiseren wij vijftien reizen. Als een reis vol is kun je je niet meer inschrijven voor die reis. De Terugkeerreizen zijn van april tot en met juni en van september tot en met oktober. In de winter en tijdens de zomervakantie zijn er geen Terugkeerreizen.

Ja, dit kan. Als je nu nog niet zeker bent of je meewil, kan je dat op een later moment besluiten. Houd de website in de gaten voor informatie. Je kan onze reisapp Helios installeren om berichtgeving te volgen. Bij vragen kan je altijd contact opnemen: terugkeerreizendb3@nlveteraneninstituut.nl.

Het reisprogramma begint met een voorbereidingsdag. Deze is altijd bij het NLVi in Doorn. Op deze dag ontmoet je je reisgenoten en de reisbegeleiding. De reisgroep bestaat uit tien deelnemers. Dit kunnen tien veteranen of vijf veteranen en vijf relaties zijn. Per reis gaan er twee reisleiders, een geestelijk verzorger en een maatschappelijk werker mee. Er gaan dus maximaal veertien mensen mee.

De reis zelf bestaat uit zes dagen; van zondag tot en met vrijdag. In Bosnië wordt er gereisd in personenbusjes. Binnen deze zes dagen maken we een rondreis door de voormalig missiegebieden in Potocari, Srebrenica, Simin Han en Tuzla. Daarnaast bezoeken we Sarajevo. Na de reis is er een terugkomdag georganiseerd. Op deze dag kijk je samen met je reisgenoten terug op jullie reis en daarnaast ontmoet je andere reisgroepen waarmee je ervaringen kunt uitwisselen.

Per reis gaan er maximaal tien deelnemers mee. Deelnemers zijn veteranen en hun relaties. Naast de deelnemers gaan er ook reisbegeleiders mee. De grootte van de totale groep zal daardoor variëren tot zo’n veertien personen.

Er worden Terugkeerreizen georganiseerd voor gemixte groepen: zowel veteranen met een relatie als ook veteranen die alleen mee willen. Dit staat duidelijk aangegeven wanneer je een reis selecteert in de reisapp Helios.

Naast deze reisgroepen organiseren wij ook maatwerkreizen voor bijvoorbeeld veteranen die afhankelijk zijn van een rolstoel of een andere hulp nodig hebben. Vragen hierover kun je stellen via de e-mail.

Ja, er wordt een Terugkeerreis aangeboden voor jou en een relatie. Dit kan iemand zijn die dichtbij je staat of iemand die je graag wil laten zien wat je hebt beleefd in Bosnië. Denk dus goed na over wie je mee wil nemen.

Helaas kan dit nu niet. De Terugkeerreizen worden aangeboden aan Dutchbat III-veteranen en zij mogen (optioneel) één relatie meenemen tijdens de reis.

Tijdens de Terugkeerreis mag je ook een volwassen kind meenemen (18+). Het kunnen erg intensieve reizen worden, met name op sociaal emotioneel vlak. Begrip voor het verleden en begrip voor de situatie voor zowel de Dutchbatters als de lokale bevolking is van groot belang. De deelnemers moeten de kans krijgen om dingen te kunnen ervaren en verwerken. Hiervoor is rust en aandacht nodig. Jonge kinderen kunnen zorg en afleiding geven. Daarom mogen alleen volwassen kinderen mee tijdens de reis.

Wij bieden de mogelijkheid om je op te geven met mensen die je kent. Als je het fijner of leuker vindt om nieuwe mensen te leren kennen tijdens de reis kan dat ook. Dan meld je je alleen of met een relatie aan voor de reis. Dat is jouw keuze.

In principe wordt er per vliegtuig gereisd. Als blijkt dat er meerdere mensen zijn die dit niet zien zitten, kunnen we nadenken over reizen per bus. Op dit moment zijn hier nog geen concrete plannen voor. Reis je liever niet met het vliegtuig, geef dit dan door via terugkeerreizendb3@nlveteraneninstituut.nl.

De Terugkeerreizen zijn groepsreizen. Op deze manier kunnen we mensen op de beste manier steunen op alle fronten. We stellen een programma samen op basis van de wensen van de groep. En ook de begeleiding zorgt voor een optimaal succes van de Terugkeerreis. Deze aspecten kunnen we niet bieden bij individuele reizen. Daarbij maken we afspraken met de mensen in Bosnië over wanneer er veteranen van Dutchbat III in het gebied zijn, zodat er grip is op de gevoelige situatie die de Terugkeerreizen met zich meebrengen.

De voorbereiding op de reis hoort bij het gehele programma om de reis tot een succes te maken. Ook het samen reizen hoort bij deze voorbereidingen. Als je meegaat verbind je je aan de geplande reis en dus ook de reis er naartoe. Samen uit, samen thuis staat bij ons hoog in het vaandel.

De reis wordt voor jou en een eventuele relatie volledig vergoed. Hierbij hoort de reis van en naar Bosnië, de overnachtingen, het reizen in Bosnië zelf, de toegang tot bezienswaardigheden en bezoeken aan musea, maaltijden (ontbijt, lunch, avondeten) en snacks en drinken die tussendoor door de reisbegeleiding worden gekocht. Ook eventuele parkeerkosten bij het vliegveld en de kilometers van huis naar het vliegveld en naar de voorbereidingsdag en terugkomdag worden vergoed. In de app Helios kan je het declaratieformulier downloaden.

Als je zelf de behoefte hebt om iets te kopen buiten hetgeen je aangeboden wordt is dit voor eigen kosten. Als je iets nuttigt in het vliegtuig of uit de minibar in een van de hotels of als je een souvenir meeneemt naar huis, dan is dat voor eigen rekening.

Ja, dat kan. Het Nederlands Veteraneninstituut streeft ernaar om alle Dutchbat III-veteranen mee te laten gaan met een Terugkeerreis naar Bosnië. Ook mensen die om wat voor reden dan ook niet mee kunnen op een reguliere reis, moeten de kans krijgen op een Terugkeerreis. Daarom organiseren wij maatwerkreizen voor veteranen die een speciale zorgbehoefte hebben.

Deze reizen worden met extra zorgvuldigheid georganiseerd. Dat kost tijd. We moeten bijvoorbeeld goede afspraken maken met onze contactpersonen in Bosnië over de mogelijkheden die er zijn voor aangepast vervoer, reizen met een hulphond en/of geschikte hotels. Uiteraard organiseren we deze reizen in goed overleg met de veteraan zelf, rekening houdend met zijn of haar behoeften en wensen. Neem contact met ons op over de mogelijkheden wanneer je in aanmerking komt voor een maatwerkreis.

Ja, de Terugkeerreizen worden begeleid. Er gaan twee reisleiders mee, een maatschappelijk werker en een Geestelijk Verzorger voor psychische ondersteuning.

Heb je nu begeleiding door maatschappelijk werk van het NLVi of Defensie? Bespreek dan  jouw deelname aan deze Terugkeerreis met je zorgcoördinator of maatschappelijk werker.

We hebben goed contact contact met de Nederlandse ambassade in Sarajevo. De ambassade houdt ons op de hoogte van ontwikkelingen in Bosnië en adviseert ons daarover.

In juni 2024 is een motie ingediend in de Tweede Kamer om te onderzoeken hoe het project Terugkeerreizen verbreed kan worden wat betreft zowel uitzendgebied als toegankelijkheid. Ondanks dat deze motie unaniem aangenomen is, is er geconstateerd dat er geen mogelijkheden zijn op dit moment om de Terugkeerreizen te verbreden gezien alle onrust in de wereld en de ontoegankelijkheid van de voormalige missiegebieden. De uiteindelijke beslissing tot uitbreiding ligt bij de politiek.

Staat jouw vraag er niet tussen? Is iets niet duidelijk? Stuur dan een e-mail naar terugkeerreizendb3@nlveteraneninstituut.nl.

Voor pers en media
Ben je journalist of perscontact? Neem dan contact op via communicatie@nlveteraneninstituut.nl.